[:en]
Chairman of the Board of Trustees of Shushi University of Technology Araik Harutyunyan lectured on “Artsakh as an energetically independent country” today.
Speaking about the energy opportunities of the country, A. Harutyunyan presented renewable energy sources in Artsakh, he separated water, solar and wind energy, biofuels and coal. The speaker noted that the country has other sources of energy that have not been explored yet.
Touching upon the hydropower sector, Arayik Harutyunyan noted: “During Soviet times only Sarsang hydropower plant was operating in Artsakh built for the use of the same water reservoir. The main purpose of the reservoir was irrigation and 70-75% of those waters was directed to the irrigation of other areas of Azerbaijan and partly to some parts of the Autonomous Region of Nagorno-Karabakh, mainly to Martakert region. That is why energetics had had secondary importance”. He also added that since 2007 Sarsang reservoir has been in the balance of “Artsakh Hydroelectric Power Station” CSJC and has more than one thousand shareholders.
According to A. Harutyunyan, annual growth of biomass in Artsakh comprises 1 million cubic meters. From 300.000 hectares of forested territory 100.000 to 120.000 cubic meters of wood are cut per year. In his opinion, Artsakh has sufficient soil and natural climatic conditions for crop production to be used for energy. “We can obtain 1 tonne of biodiesel or bioethanol from one hectare of arable land. We can get biodiesel from colza and sunflower and other oil crops and we can use wheat and corn for the production of bioethanol”- he said.
At the end of the lecture topical discussions were held. Arayik Harutyunyan answered suffciently all the questions asked.
[:ru]
Председатель попечительского совета Шушинского технологического университета Араик Арутюнян сегодня выступил с лекцией на тему «Арцах как независимая энергетическая страна».
Говоря об энергетических возможностях страны, А. Арутюнян представил источники возобновляемой энергии в Арцахе, выделил водную, солнечную, ветряную энергии, биотопливо и уголь. Он отметил, что в стране есть и другие источники энергии, которые пока не изучены.
Говоря о гидроэнергетической сфере, Араик Арутюнян отметил: «В советские годы в Арцахе работала всего лишь Сарсангская гидроэлектростанция, построенная для использования воды одноименного водохранилища.
Основная цель водохранилища было орошение и 70-75% этих вод направлялось на орошение территорий Азербайджана, другая часть – на орошение некоторых территорий Нагорно-Карабахской автономной области, в основном территорий Мартакертского района.
«По этой причине энергетика имела второстепенное значение», – отметил лектор и сообщил, что с 2007 года Сарсангское водохранилище находится на балансе компании “Арцах ГЭС” и имеет более тысячи акционеров.
А. Арутюнян отметил, что ежегодный рост производства биотоплива в Арцахе составляет 1 млн. кубометров.
«Арцах имеет достаточные земельные и природно-климатические условия для производства культур в энергетических целях. С одного гектара пахотной земли мы можем получить 1 тонну биодизеля и биоэтанола. Биодизель можно получить из подсолнечника и других масличных культур, а для производства биоэтанола можно использовать пшеницу и кукурузу»,- отметил лектор.
По окончании лекции состоялось обсуждение. На поднятые вопросы Араик Арутюнян дал исчерпывающие ответы.
[:hy]
Շուշիի տեխնոլոգիական համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ Արայիկ Հարությունյանն այսօր հանդես է եկել «Արցախը որպես էներգետիկ անկախ երկիր» թեմայով դասախոսությամբ:
Խոսելով երկրի էներգետիկ հնարավորությունների մասին՝ Ա. Հարությունյանը ներկայացրել է Արցախում վերականգնվող էներգիայի աղբյուրները, առանձնացրել ջրային, արևային, հողմային էներգիան, բիոզանգվածը և քարածուխը: Բանախոսը նշել է, որ երկիրն ունի էներգիայի այլ աղբյուրներ ևս, որոնք առայժմ ուսումնասիրված չեն:
Անդրադառնալով հիդրոէներգետիկ ոլորտին՝ Արայիկ Հարությունյանը նշել է. «Խորհրդային տարիներին Արցախում աշխատում էր ընդամենը Սարսանգի հիդրոէլեկտրակայանը՝ կառուցված համանուն ջրամբարի ջրերի օգտագործման համար: Ջրամբարի հիմնական նպատակը ոռոգումն էր և այդ ջրերի 70-75 տոկոսն ուղղվում էր Ադրբեջանի այլ տարածքների ոռոգմանը, իսկ մի մասը՝ Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի՝ հիմնականում Մարտակերտի շրջանի որոշ տարածքներ: Այդ պատճառով էներգետիկան երկրորդական նշանակություն ուներ»,-նշել է բանախոսը և տեղեկացրել, որ 2007 թվականից Սարսանգի ջրամբարը «Արցախ ՀԷԿ» ընկերության հաշվեկշռում է և ունի հազարից ավելի բաժնետերեր:
Ըստ Ա. Հարությունյանի՝ Արցախում բիոզանգվածի տարեկան աճը կազմում է 1 միլիոն խորանարդ մետր: Առկա 300 հազար հեկտար անտառային զանգվածից տարվա կտրվածքով հատվում է 100 հազարից 120 հազար խորանարդ մետր փայտ: Բանախոսի կարծիքով Արցախն ունի հողային և բնակլիմայական բավարար պայմաններ՝ էներգետիկ նպատակներով արտադրելու մշակաբույսեր. «1 հեկտար վարելահողից կարելի է ստանալ 1 տոննա բիոդիզել կամ բիոէթանոլ: Բիոդիզել կարող ենք ստանալ հլածուկի, արևածաղկի և այլ յուղատու կուլտուրաներից, իսկ բիոէթանոլի արտադրության համար կարող ենք օգտագործել ցորենն ու եգիպտացորենը»,- հայտարարել է նա:
Դասախոսության ավարտին ծավալվել են թեմատիկ քննարկումներ: Բարձրացված հարցերին Արայիկ Հարությունյանը տվել է սպառիչ պատասխաններ:
[:]