[:fr]
Le 28 février la direction et les étudiants de l’Université Technologique de Shoushi ont visité le Complexe mémorial de la ville de Stépanakert afin de rendre hommage aux victimes des massacres de Soumgaït.
Du 27 au 29 février 1988 on avait organisé des massacre de la population arménienne de la ville de Soumgaït se trouvant à 25km de Bakou. Ces massacres ont été organisés dans les conditions du consentiment silencieux de la présidence d’Azerbaïdjan. Les conséquences de ces massacres étaient épouventables, et les actions des “réalisateurs” – les plus atroces possibles, sans précédent: selon les données officielles de l’URSS il y a eu quelques dizaines de victimes, et selon les données non-officielles – plus d’un mille de victimes.
Les manifestations du 27 et du 28 février ont été transformées en atrocités: les Azerbaïdjannais armés de gourdin en métal, de cognées et de marteaux entraient dans les appartements des Arméniens dans le but de les tuer. On n’a réussi à stopper les massacres de Soumgaït que 3 jours après leur commencement: le 29 février les forces armées de l’URSS sont entrées dans la ville. Cependant, les atrocités et les massacres ont continué pendant toute la journée du 29 février. Les forces armées soviétiques n’avaient d’ordre autorisant d’appliquer aucun moyen militaire et, par conséquent, n’a pas su soutenir les Arméniens. Ce n’est que le soir que l’armée à procédé à des actions et a prévenu les massacres postérieurs. C’étaient les permières violences ethniques dans l’histoire nouvelle de l’URSS. Ces événements ont joué un rôle décisif aussi bien dans la démolition générale de l’URSS que dans le jaillissement de la guerre de Karabagh.
Albina Garaqyan
[:en]
On February 28, the leadership and students of Shushi technological university visited the memorial complex of Stepanakert and laid flowers to the monument to the victims of the Sumgait tragedy.
On 27-29 February 1988 were mass murders and massacres of citizens of Armenian nationality in Sumgait. According to official data of the Prosecutor General’s office of the USSR, during the riots killed 26 citizens of Armenian and 6 citizens of Azerbaijani nationality, more than a hundred people were wounded. According to unofficial data the number of killed Armenians were hundreds.
On February 28th, the number of thugs armed with metal bars, axes, hammers, and other improvised means broke into the homes of Armenians planned in advance. People were killed in their homes, but often taken out to the street or courtyard for public mockery of them. However, only 29th of February, with long overdue , was transferred by aircraft to Sumgait the Internal Troops Regiment of Ministry of Internal Affairs of USSR.
Despite the invasion, murder and pogroms in some areas had been continued , as the troops have no ammunition and orders to use the rioters of force and weapons. The officers and soldiers almost did not react to the calls of suffered people. And only in the evening on the 29th the decisive actions of the military allowed to end the violence in the city.
The Sumgait massacre was the first for all time of existence of the USSR act of mass killings of «alien» population on the territory controlled by official Soviet regime.
[:ru]
28 февраля руководство и студенты Шушинского технологического университета посетили мемориальный комплекс г. Степанакерта и возложили цветы к памятнику жертвам Сумгаитской трагедии.
27-29 февраля 1988 года в Сумгаите произошли массовые убийства и погромы горожан армянской национальности….
По официальным данным Генпрокуратуры СССР, в ходе беспорядков погибло 26 граждан армянской и 6 граждан азербайджанской национальности, более ста человек было ранено. По неофициальным данным число убитых армян исчисляется сотнями.
28 февраля число погромщиков, вооружившись металлическими прутьями, топорами, молотками, другими подручными средствами врывались в армянские квартиры, намеченные заранее. Людей убивали в их же домах, но чаще выводили на улицы или во двор для публичного глумления над ними.
Однако лишь 29 февраля, с большим опозданием, в Сумгаит был переброшен самолетами полк внутренних войск МВД СССР.
Несмотря на ввод войск, убийства и погромы в некоторых районах продолжались, поскольку у войск не было боеприпасов и приказа на применение к погромщикам силы и оружия. На призывы пострадавших о вмешательстве офицеры и солдаты практически не реагировали. И лишь вечером 29 числа решительные действия военных позволили положить конец насилию в городе.
Сумгаитская резня была первым за все время существования СССР актом массовых расправ над «инородным» населением на территории, контролировавшейся вполне официальной советской властью.
[:hy]
Փետրվարի 28-ին Շուշիի տեխնոլոգիական համալսարանի ղեկավար կազմը, ուսանողներն այցելեցին Ստեփանակերտի քաղաքային հուշահամալիր և հարգանքի տուրք մատուցեցին Սումգայիթյան ջարդերի զոհերի հիշատակին:
1988 թ. փետրվարի 27-29-ը Բաքվից ընդամենը 25 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Սումգայիթ քաղաքում, Ադրբեջանի բարձրագույն ղեկավարության լուռ համաձայնության պայմաններում, կազմակերպվել է տեղի հայ բնակչության կոտորած. եռօրյա սպանդի արդյունքները զարհուրելի էին, ջարդարարների գործողությունները՝ անօրինակ դաժան. ԽՍՀՄ պաշտոնական տվյալներով մի քանի տասնյակ, իսկ ոչ պաշտոնական՝ հազարից ավել սպանվածներ:
Փետրվարի 27-ին և 28-ին հանրահավաքները վերածվեցին բռնարարաքների. մետաղյա ձողերով, կացիններով, մուրճերով զինված ադրբեջանցիները ներխուժում էին հայերի բնակարանները, սպանում նրանց: Սումգայիթյան ջարդն ու թալանը միայն երեք օր հետո է հաջողվել կանգնեցնել. փետրվարի 29-ին Սումգայիթ մտավ խորհրդային բանակը, սակայն այդ օրը ևս շարունակվել են բռնարարքներն ու սպանությունները: Բանակը զենք կիրառելու հրաման չի ստացել և չի օգնել հայերին։ Միայն երեկոյան դիմել է վճռական գործողությունների և կանխել հետագա ջարդերը։ Սումգայիթի հայության կոտորածն առաջին էթնիկ բռնությունն էր ԽՍՀՄ-ի նոր պատմության մեջ: Այն վճռական դեր խաղաց ինչպես ընդհանուր ԽՍՀՄ փլուզման, այդպես էլ Ղարաբաղյան պատերազմի բռնկման տեսանկյունից։
Ալբինա Գարաքյան
[:]